Simülasyon, kullanıcının belirlediği ulusal oy yüzdelerini başlangıç noktası olarak alır. Bu oranlar anket ortalamalarından, geçmiş seçim sonuçlarından ya da tamamen varsayımsal değerlerden oluşabilir. Geçmiş seçim modu seçildiğinde model, ulusal oranlarla birlikte gerçek YSK il verilerini kullanarak daha yüksek doğruluk sağlar.

Türkiye'de yürürlükte olan seçim barajı ittifak bazında uygulanır. Model şu kuralları takip eder:

• Bir ittifaktaki partilerin toplam oyu eşiği geçerse ittifaktaki tüm partiler parlamentoya girebilir.
• İttifaksız bağımsız partiler kendi oylarıyla eşiği aşmak zorundadır.
• Eşiği geçemeyen partiler hesaplamadan tamamen çıkarılır; oyları diğer partilere dağılmış sayılır.

Her partiye, Türkiye'nin siyasal yapısına özgü çok boyutlu bir ideolojik profil atanmıştır. Bu profil; muhafazakârlık, milliyetçilik, laiklik, Kürt siyasi kimliği ve dindarlık gibi temel eksenlerden oluşmaktadır. Türkiye'nin 87 seçim çevresine de aynı eksenlerde sosyolojik profil tanımlanmış; bu profiller her çevrenin demografik yapısını, tarihsel oy örüntüsünü ve seçmen kimliğini yansıtmaktadır. Vektör değerleri kamuya açık değildir.

Her parti için her ilde hesaplanan "uyum skoru", partinin ideolojik profili ile ilin seçmen profilinin matematiksel yakınlığıdır. Yüksek uyum, o ilde ulusal ortalamanın üzerinde oy anlamına gelir; düşük uyum ise tersini.

Uyum skoru, konsantrasyon etkisini yansıtmak amacıyla doğrusal olmayan bir dönüşümden geçirilir: güçlü uyum oyları orantıdan çok daha hızlı artırır. Tüm partiler hesaplandıktan sonra il toplamı normalize edilir. Dönüşüm parametresi kamuya açık değildir.

Örnek: CHP'nin ulusal oyu %28 ise; laik profilli İzmir'de bu oran yukarı taşınır, muhafazakâr profilli Konya'da ise aşağı çekilir.

Her seçim çevresi, kendi milletvekili kontenjanına ve çevre bazlı oy oranlarına göre bağımsız bir D'Hondt hesaplamasına tabi tutulur. D'Hondt yöntemi, her turda en yüksek "oy bölü (kazanılan sandalye + 1)" oranına sahip partiye bir sandalye verir; bu işlem tüm sandalyeler dolana kadar tekrarlanır. 87 çevrenin sonuçları toplanarak ulusal meclis bileşimi elde edilir.

Hesaplama tamamlandığında şu sonuçlar sunulur:

• Her seçim çevresinin milletvekili dağılımı (parti ve oy bazında)
• İttifak bazında toplam sandalye ve oy performansı
• 600 sandalyeli meclisin yarıküre görselleştirmesi
• Harita üzerinde il kazananları
• 301 sandalye çoğunluk eşiğine ulaşılıp ulaşılmadığı

Siyaset biliminde seçmen ve parti tercihlerini temsil eden "uzaysal oy modelleri" (Downs, 1957; Enelow & Hinich, 1984) klasik olarak tek boyutlu sol-sağ eksen üzerinde çalışır. Pusula modeli bu yaklaşımı Türkiye'nin özgün siyasal dinamiklerini kapsayan çok boyutlu bir ideoloji uzayına genişletir:

• Muhafazakârlık — toplumsal değerlere bağlılık, gelenek vurgusu
• Milliyetçilik — Türk milli kimliği yoğunluğu, devletçi refleks
• Laiklik — din-devlet ayrımı tercihi, Kemalist çizgi
• Kürt kimliği — Kürt kültürel-siyasi kimliğe yakınlık
• Dindarlık — İslamcı referanslar, dinî hassasiyete yakınlık

Her parti ve her seçim çevresi bu boyutlarda sayısal vektörlerle temsil edilir. Vektör değerleri, 2002–2023 döneminin seçim sonuçları, demografik veriler ve akademik çalışmalar (Çarkoğlu & Kalaycıoğlu, 2014; Çarkoğlu & Erdem, 2017) temelinde kalibre edilmiştir. Nihai değerler Siyasett.com'un tescilli metodolojisinin parçasıdır.

İki vektör arasındaki ideolojik yakınlık matematiksel bir uyum skoru (affinite) ile ölçülür. Ham uyum skoru, seçmen coğrafyasında gözlemlenen konsantrasyon etkisini — güçlü ideolojik uyumun oyları doğrusal olmayan biçimde artırdığı olguyu — yansıtmak amacıyla doğrusal olmayan bir dönüşümden geçirilir.

Dönüşüm parametresi, partilerin farklı coğrafi yoğunlaşma biçimleri dikkate alınarak bireysel olarak kalibre edilmiştir. 2015–2023 seçimlerinin il düzeyindeki sapma örüntüleri kalibrasyon kıstası olarak kullanılmıştır. Parametrelerin tam değerleri kamuya açık değildir.

Victor D'Hondt tarafından 1878'de geliştirilen bu yöntem, Türkiye dahil pek çok ülkede yasal olarak kullanılan en yüksek ortalama yönteminin klasik formülasyonudur. Her seçim çevresinde bağımsız olarak çalışır:

• Her tur: partilerin "oy / (kazandığı sandalye + 1)" oranı hesaplanır
• En yüksek orana sahip partiye bir sandalye verilir
• Tüm sandalyeler dolana kadar tekrarlanır

Türkiye'de 2022 itibarıyla yüzde yedi seçim barajı ittifak bazında uygulanmaktadır. Pusula modeli bu kuralı tam olarak yansıtır: ittifak toplamı barajın altındaysa o ittifaktaki tüm partiler hesapdan çıkarılır.

Modelin tahmin gücü, bilinen gerçek seçim sonuçları (2015, 2018, 2023) üzerinde geriye dönük test (backtesting) ile ölçülmüştür:

• 2023 genel seçimi: Ulusal oy girdisi olarak gerçek oranlar verildiğinde, 87 seçim çevresinin büyük çoğunluğunda kazanan parti doğru tahmin edilmiştir.
• Milletvekili sapması: Parti bazında ortalama mutlak hata, 600 sandalye üzerinden yaklaşık yüzde 1–2 düzeyindedir.
• Metropol çevrelerde (İstanbul, Ankara, İzmir) siyaset daha akışkan olduğundan hata payı biraz daha yüksektir.

Bu bulgular, modelin makul bir senaryo analizi aracı olduğunu göstermektedir; ancak özellikle yakın yarışlarda ve ani konjonktür değişimlerinde hata payı artabilir.

Seçim Çevresi Profilleri: TÜİK nüfus ve eğitim istatistikleri (2023), Diyanet İşleri Başkanlığı camii-nüfus verileri, YSK il düzeyinde 2002–2023 seçim sonuçları, KONDA "Türkiye'nin Siyasi Haritası" araştırmaları (2018, 2023).

Parti Profilleri: Manifesto Project veri tabanı (MARPOR), Çarkoğlu & Erdem (2017) parti konumlanma araştırmaları, Chapel Hill Expert Survey Türkiye modülü (2019, 2022), 2002–2023 dönemine ait YSK seçim sonuçları.

Anket Verileri: KONDA, MetroPoll, ORC, Aksoy, AREA, MAK ve diğer kurumların kamuoyuna açık anket bulguları. Siyasett.com her ay yayımlanan anketleri derleyerek veritabanına eklemektedir.

Pusula modelinin hesaplama mimarisi, parti ve seçim çevresi profil değerleri ile kalibrasyon parametreleri Siyasett.com'un tescilli metodolojisini oluşturmaktadır. Akademik şeffaflık ilkesi gereği kullanılan boyutlar ve genel yaklaşım kamuya açıklanmaktadır; ancak modelin üretilmesi ve kalibre edilmesi için harcanan özgün emek korunmaktadır.

Araştırmacılar ve akademisyenler iş birliği talebi için info@siyasett.com adresine yazabilir.

• Anlık konjonktür: Ekonomik kriz, skandal veya savaş gibi ani gelişmelerin seçmen davranışını nasıl etkileyeceği modellenemez.
• Aday etkisi: Güçlü yerel adaylar bölgelerinde standart partiden çok daha yüksek oy alabilir; model bunu yansıtmaz.
• Seçmen transferi dinamiği: Bir partinin oyu azaldığında oyların tam olarak nereye gittiği modelde sabit kabul edilir.
• Katılım değişkeni: Seçmen katılımındaki farklılıklar (kısmi seçim, yüksek motivasyon vb.) hesaba katılmaz.
• Yeni partiler: Çok az seçim tarihi olan partiler için ideoloji vektörü belirsizliği yüksektir.

Tahminler ne kadar güvenilir?
Model, gerçek seçim verisi verildiğinde ~%90 il kazananı doğruluğu göstermektedir. Ancak bu, anket verisi kullanıldığında anketin kendi hata payıyla birleşir.

Neden bazı iller beklenmedik sonuç veriyor?
Affinite hesabı beş boyutu eşit ağırlıkla kullanır; bazı illerde belirli bir boyutun ağırlığı fazla olabilir. İl profillerinin kalibrasyonu sürekli güncellenmektedir.

Seçim barajını değiştirebilir miyim?
Evet. Simülasyon ekranının üst kısmındaki "Seçim Eşiği" denetiminden barajı %0,5 adımlarla serbestçe ayarlayabilirsiniz. Varsayılan değer 2022 itibarıyla yürürlükteki yasal baraj olan %7'dir; %10 (2022 öncesi), daha düşük veya daha yüksek senaryolar da test edilebilir.

Milletvekili sayıları neden tam değil?
D'Hondt yöntemi belirleyici olmayan durumlarda (iki parti tam eşit oranlarda) rastgele bozar; bu nedenle sınır illerde ±1 mv sapma görülebilir.