Cumhurbaşkanları
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan bugüne cumhurbaşkanları · 1923 – günümüz
1923 – 1938
Mustafa Kemal Atatürk
1923 – 1938
Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı. Lozan Antlaşması ile uluslararası tanınırlığı sağladı; Montrö Sözleşmesi ile Boğazlar üzerinde egemenliği yeniden tesis etti. Batı eksenli, bağımsızlıkçı dış politika çizgisini bizzat belirledi.
Daha fazla bilgi →
1938 – 1950
İsmet İnönü
1938 – 1950
İkinci Dünya Savaşı boyunca Türkiye'yi savaş dışında tutan "aktif tarafsızlık" politikasının mimarı. Savaş sonrası dönemde BM kurucu üyeliği ve NATO üyelik sürecinin temellerini attı.
Daha fazla bilgi →
1950 – 1960
Celal Bayar
1950 – 1960
NATO üyeliği (1952) ve Kore Savaşı'na asker gönderilmesi Türkiye'nin Batı ittifakına tam entegrasyonunu pekiştirdi. Menderes hükümetiyle dış politikada Batı yönelimli çizgi sürekliliğini korudu.
Daha fazla bilgi →
1960 – 1966
Cemal Gürsel
1960 – 1966
27 Mayıs müdahalesi sonrasında göreve gelen Gürsel, Türkiye'nin NATO ve Batı ittifakı çizgisini sürdürdü. Kıbrıs meselesi ve 1964 Johnson mektubunun gündeme girdiği dönemde devlet başkanlığı görevini yürüttü.
Daha fazla bilgi →
1966 – 1973
Cevdet Sunay
1966 – 1973
Johnson mektubu krizinin izlerini taşıyan bir dönemde Türkiye'nin Batı ittifakı içindeki yerini korudu. ABD ile ilişkilerin yeniden dengelendiği ve Sovyetler Birliği ile ekonomik işbirliğinin ilk adımlarının atıldığı yıllara denk gelir.
Daha fazla bilgi →
1973 – 1980
Fahri Korutürk
1973 – 1980
Kıbrıs Barış Harekâtı'nın (1974) yaşandığı dönemde cumhurbaşkanlığı makamındaydı. ABD'nin uyguladığı silah ambargosu ve Türkiye'nin NATO içindeki stratejik tutumu bu dönemin belirleyici dış politika gündemleridir.
Daha fazla bilgi →
1980 – 1989
Kenan Evren
1980 – 1989
12 Eylül askeri müdahalesi sonrasında devlet başkanlığını üstlendi. Türkiye'nin NATO taahhütleri pekiştirildi; ABD ve Batı ile ilişkiler Soğuk Savaş koşullarında stratejik öncelik olarak sürdürüldü.
Daha fazla bilgi →
1989 – 1993
Turgut Özal
1989 – 1993
Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle birlikte yeni bir dış politika perspektifi geliştirdi. Körfez Savaşı'nda aktif bir tutum aldı ve Türki Cumhuriyetlere yönelik açılım politikasının öncüsü oldu.
Daha fazla bilgi →
1993 – 2000
Süleyman Demirel
1993 – 2000
Soğuk Savaş sonrası dönemde Türkiye'nin bölgesel güç olma iddiasını savundu. Türki Cumhuriyetler ile ilişkileri derinleştirdi; Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği tamamlandı (1995).
Daha fazla bilgi →
2000 – 2007
Ahmet Necdet Sezer
2000 – 2007
Hukuk devleti vurgusunu ön plana çıkardı. AB üyelik müzakerelerinin 2005'te resmen başlaması bu dönemin en önemli dış politika adımıdır; Türkiye'nin uluslararası profili Avrupa çapında yükselen bir ilgiyle karşılandı.
Daha fazla bilgi →
2007 – 2014
Abdullah Gül
2007 – 2014
Hem Dışişleri Bakanlığı hem de Cumhurbaşkanlığı görevlerini üstlenen ender isimlerden biri. Ermenistan ile "futbol diplomasisi"ni başlattı; Arap Baharı ve Suriye kriziyle yüzleşilen bu dönemde Türkiye'nin bölgesel rolü belirleyici biçimde genişledi.
Daha fazla bilgi →
2014 – günümüz
Recep Tayyip Erdoğan
2014 – günümüz
2018'de yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı Hükümeti Sistemi ile icra yetkisini bütünüyle devraldı. S-400 alımı, Suriye'deki müdahaleler, tahıl koridoru arabuluculuğu ve Ukrayna-Rusya dengesi bu dönemin dış politika başlıklarıdır.
Daha fazla bilgi →
Başbakanlar
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan 2018'e kadar görev yapmış başbakanlar · 1923 – 2018
AFO
1923 · 1924–1925
Ali Fethi Okyar
1923 · 1924–1925
Türkiye'nin ilk Başbakanlarından biri. Atatürk'ün yakın çalışma arkadaşı; kuruluş döneminin dış politika temellerinin atılmasında etkin rol oynadı.
1923–1937 · 1961–1965
İsmet İnönü
1923–1937 · 1961–1965
En uzun süre başbakanlık yapan isim. Lozan müzakerelerinin baş diplomatı; Türkiye'yi İkinci Dünya Savaşı dışında tutma politikasını başbakan sıfatıyla da sürdürdü.
CB
1937–1939
Celal Bayar
1937–1939
Atatürk döneminin son Başbakanı. İktisat odaklı politikalarıyla tanındı; daha sonra Cumhurbaşkanı olarak Türkiye'nin NATO üyeliğini tamamlayacaktı.
RS
1939–1942
Refik Saydam
1939–1942
İkinci Dünya Savaşı'nın ilk yıllarında başbakanlık görevini yürüttü. Türkiye'nin tarafsızlık politikasının uygulanmasında önemli rol oynadı.
ŞS
1942–1946
Şükrü Saraçoğlu
1942–1946
Savaş döneminin en kritik yıllarında başbakanlık yaptı. Türkiye'nin Müttefiklere katılımını 1945'te sağlayarak BM kurucu üyeliğine zemin hazırladı.
AM
1950–1960
Adnan Menderes
1950–1960
Türkiye'nin NATO'ya katılımını (1952) ve Kore Savaşı'na asker gönderilmesini gerçekleştiren ilk demokratik seçimle iktidara gelen başbakan.
1965–1971 · 1975–1980 · 1991–1993
Süleyman Demirel
1965–1971 · 1975–1980 · 1991–1993
Birden fazla dönem başbakanlık yapan nadir isimlerden biri. Kıbrıs müzakereleri, ABD ile savunma ilişkileri ve Soğuk Savaş dönemi dış politikasının şekillenmesinde belirleyici rol oynadı.
BE
1974 · 1977–1979 · 1999–2002
Bülent Ecevit
1974 · 1977–1979 · 1999–2002
1974 Kıbrıs Barış Harekâtı'nı başlatan başbakan. Son döneminde Türkiye'nin AB adaylığının resmi olarak tescil edilmesini (1999 Helsinki Zirvesi) sağladı.
TÖ
1983–1989
Turgut Özal
1983–1989
Neoliberal dönüşümün mimarı; Türkiye'nin dünya ekonomisiyle entegrasyonunu hızlandırdı. Türki Cumhuriyetlere yönelik açılım politikasının ilk tohumlarını attı.
TC
1993–1996
Tansu Çiller
1993–1996
Türkiye'nin ilk kadın başbakanı. Gümrük Birliği'nin (1995) imzalanmasında belirleyici rol oynadı; Bosna ve Çeçenistan krizlerinde aktif dış politika sürdürdü.
RTE
2003–2014
Recep Tayyip Erdoğan
2003–2014
AB üyelik müzakerelerini başlattı (2005). "Sıfır sorun" politikası ve komşularla ekonomik entegrasyon döneminin mimarı; daha sonra cumhurbaşkanlığı görevine geçti.
AD
2014–2016
Ahmet Davutoğlu
2014–2016
Stratejik derinlik doktrininin mimarı; Dışişleri Bakanlığı'nın ardından başbakanlığa geçti. Suriye krizi ve mülteci anlaşmalarının yönetiminde etkin rol oynadı.
BY
2016–2018
Binali Yıldırım
2016–2018
Türkiye'nin son başbakanı. Cumhurbaşkanlığı Hükümeti Sistemi'ne geçiş sürecini yönetti; Fırat Kalkanı ve Zeytin Dalı harekâtları bu dönemde gerçekleşti.
Dışişleri Bakanları Listesi
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan bugüne görev yapmış dışişleri bakanları · 1920 – günümüz
1920 – 1921
Bekir Sami Kunduh
1920 – 1921
Türkiye Büyük Millet Meclisi hükümetinin ilk Dışişleri Bakanı'dır. Kurtuluş Savaşı döneminde Ankara'nın Avrupa ile ilk diplomatik temaslarını yürüttü.
Daha fazla bilgi →
1921
Ahmet Muhtar Bey
1921
Kısa süre Dışişleri Bakanlığı görevini üstlendi. Millî Mücadele'nin kritik döneminde dış temasların sürdürülmesine katkıda bulundu.
Daha fazla bilgi →
1921 – 1922
Yusuf Kemal Tengirşenk
1921 – 1922
Millî Mücadele'nin son evresinde Dışişleri Bakanlığı görevini yürüttü. Ankara'nın uluslararası tanınırlık kazanmasına önemli katkılar sağladı.
Daha fazla bilgi →
1922 – 1924
İsmet İnönü
1922 – 1924
Lozan Antlaşması (1923) müzakerelerini yöneten baş delege olarak Türk dış politikasının temellerini attı. Daha sonra iki kez Cumhurbaşkanlığı görevini üstlendi.
Daha fazla bilgi →
1924 – 1925
Şükrü Kaya Bey
1924 – 1925
Cumhuriyetin ilk yıllarında kısa süre Dışişleri Bakanlığı görevini üstlendi. Sonraki yıllarda Dahiliye Bakanlığı'nda da görev yaptı.
Daha fazla bilgi →
1925 – 1938
Tevfik Rüştü Aras
1925 – 1938
Atatürk döneminin en uzun görev yapan Dışişleri Bakanı'dır. Balkan Antantı ve Sadabat Paktı gibi bölgesel ittifakların mimarı olarak Türk dış politikasını şekillendirdi.
Daha fazla bilgi →
1938 – 1942
Şükrü Saraçoğlu
1938 – 1942
İkinci Dünya Savaşı'nın başlarında Türkiye'nin denge politikasını yürüttü. Almanya ve İngiltere arasında tarafsızlık stratejisinin şekillenmesinde kilit rol oynadı.
Daha fazla bilgi →
1942 – 1944
Numan Menemencioğlu
1942 – 1944
İkinci Dünya Savaşı'nın en kritik döneminde Türkiye'yi Eksen Devletleri ve Müttefikler arasında hassas bir denge politikasıyla yönetti.
Daha fazla bilgi →
1944 – 1947
Hasan Saka
1944 – 1947
Savaş sonrası yeniden yapılanma döneminde Türkiye'nin Batı ittifakı sürecine katkıda bulundu. BM'nin kurucu üyeleri arasında Türkiye'yi temsil etti.
Daha fazla bilgi →
1947 – 1950
Necmettin Sadak
1947 – 1950
Truman Doktrini kapsamında ABD'den askeri yardım alınmasını sağladı. Soğuk Savaş'ın başlarında Türkiye'nin Batı ittifakına eklemlenmesinin öncüsü oldu.
Daha fazla bilgi →
1950 – 1956
Fuat Köprülü
1950 – 1956
Türkiye'nin NATO'ya katılımını (1952) sağlayan sürecin mimarı olan tarihçi-diplomat. Demokrat Parti iktidarında Batı yönelimli dış politikanın kurucularındandır.
Daha fazla bilgi →
1957 – 1960
Fatin Rüştü Zorlu
1957 – 1960
Kıbrıs meselesinin ilk diplomatik aşamalarında aktif rol oynadı. 1960 askeri darbesinin ardından yargılanarak idam edildi; dış politikada trajik bir figür olarak tarihe geçti.
Daha fazla bilgi →
1960 – 1962
Selim Rauf Sarper
1960 – 1962
1960 sonrası geçiş döneminde Türk dış politikasının istikrarını korudu. BM nezdinde uzun yıllar Türkiye'yi temsil etmiş deneyimli bir diplomat olarak bakanlığa geldi.
Daha fazla bilgi →
1962 – 1965
Feridun Cemal Erkin
1962 – 1965
Johnson Mektubu'nun (1964) alındığı kritik dönemde görev yaptı. Bu süreçte Türkiye'nin Sovyetler Birliği ile ilişkilerini çeşitlendirme politikasının zeminini oluşturdu.
Daha fazla bilgi →
1965
Hasan Esat Işık
1965
Kısa görev süresiyle dikkat çeken Işık, Türkiye'nin çok yönlü dış politika anlayışını savunan isimler arasında yer aldı.
Daha fazla bilgi →
1965 – 1971
İhsan Sabri Çağlayangil
1965 – 1971
Türk dışişlerinin en uzun süre bakanlık yapan isimlerinden biri. Kıbrıs müzakerelerinde ve NATO ittifakının güçlendirilmesinde etkin bir rol üstlendi.
Daha fazla bilgi →
1971
Osman Olcay
1971
12 Mart muhtırası sonrası kurulan Nihat Erim hükümetinde kısa süre Dışişleri Bakanlığı görevini yürüttü. Deneyimli bir kariyer diplomatıdır.
Daha fazla bilgi →
1971 – 1974
Haluk Bayülken
1971 – 1974
1974 Kıbrıs Harekâtı öncesinin kritik diplomatik sürecini yönetti. Türkiye'nin Kıbrıs politikasının uluslararası arenada savunuculuğunu üstlendi.
Daha fazla bilgi →
1974
Turan Güneş
1974
Bülent Ecevit'in CHP-MSP koalisyon hükümetinde Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı. Kıbrıs Harekâtı (Temmuz 1974) sürecinde Türkiye'nin tutumunu kararlı biçimde savundu.
Daha fazla bilgi →
1974 – 1975
Melih Esenbel
1974 – 1975
Kıbrıs harekâtı sonrası ağır diplomatik baskı döneminde Türkiye'nin yalnızlaşmasını önlemeye çalıştı. ABD'nin silah ambargosu sürecinde kritik müzakereler yürüttü.
Daha fazla bilgi →
1975 – 1978
İhsan Sabri Çağlayangil
1975 – 1978
İkinci bakanlık döneminde ABD ambargosu ve Ege anlaşmazlığı gibi meseleleri yönetti. Türkiye'nin çok yönlü dış politika anlayışını pekiştirdi.
Daha fazla bilgi →
1977 – 1979
Gündüz Ökçün
1977 – 1979
Uluslararası hukuk alanında akademisyen kimliğiyle tanınan Ökçün, Ecevit'in ikinci hükümetinde Dışişleri bakanlığı yaptı. Ege sorunlarının hukuksal boyutlarına katkı sağladı.
Daha fazla bilgi →
1979
Hayrettin Erkmen
1979
Demirel'in azınlık hükümeti döneminde kısa süre Dışişleri Bakanlığı görevini üstlendi. Ege ve Kıbrıs politikasında süreklilik anlayışını ön plana çıkardı.
Daha fazla bilgi →
1980 – 1983
İlter Türkmen
1980 – 1983
12 Eylül askeri yönetimi döneminde Türkiye'nin NATO ve Batı dünyasıyla ilişkilerini sürdürdü. AB üyelik süreci açısından önemli temeller attı.
Daha fazla bilgi →
1983 – 1987
Vahit Halefoğlu
1983 – 1987
ANAP iktidarının ilk döneminde Özal'ın liberal dış politika anlayışını hayata geçirdi. Türkiye'nin ekonomik açılımlarına paralel olarak dış ilişkileri çeşitlendirdi.
Daha fazla bilgi →
1987 – 1991
Mesut Yılmaz
1987 – 1991
Dışişleri bakanlığından Başbakanlığa yükselen ender isimlerden biri. Soğuk Savaş'ın sona erdiği dönemde Türkiye'nin yeniden tanımlanan bölgesel rolünü şekillendirdi.
Daha fazla bilgi →
1990
Ali Bozer
1990
Körfez Savaşı'nın arifesinde, bölgede yaşanan gelişmelerin kritik bir boyut kazandığı dönemde Dışişleri Bakanlığı görevini yürüttü.
Daha fazla bilgi →
1990 – 1991
Ahmet Kurtçebe Alptemoçin
1990 – 1991
Körfez Savaşı döneminde Türkiye'nin Kuzey Irak sınırındaki gelişmeler karşısında tutumunu uluslararası kamuoyuna aktardı.
Daha fazla bilgi →
1991
Safa Giray
1991
Kısa görev süresiyle dikkat çeken Giray, Körfez Savaşı sonrası dönemde Türkiye'nin bölgesel konumlanmasına katkıda bulundu.
Daha fazla bilgi →
1991 – 1994
Hikmet Çetin
1991 – 1994
Sovyetler Birliği'nin dağılması sonrasında Türkiye'nin Orta Asya ve Kafkasya'ya yönelik açılım politikasının mimarlarından biri. AB üyelik müzakerelerini de yakından takip etti.
Daha fazla bilgi →
1994
Mümtaz Soysal
1994
Anayasa hukuku profesörü kimliğiyle tanınan Soysal, Türkiye'nin AB süreci ve Ege politikasına ilişkin özgün görüşleriyle dikkat çekti.
Daha fazla bilgi →
1994 – 1995
Murat Karayalçın
1994 – 1995
Sosyal Demokrat Halkçı Parti'den gelen Karayalçın, Çiller-SHP koalisyon hükümetinde Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı görevlerini birlikte yürüttü.
Daha fazla bilgi →
1995 – 1996
Deniz Baykal
1995 – 1996
CHP Genel Başkanlığı göreviyle paralel yürüttüğü Dışişleri Bakanlığı döneminde Türkiye'nin AB ilişkilerindeki kritik süreçleri takip etti.
Daha fazla bilgi →
1995
Coşkun Kırca
1995
Diplomat kökenli olan Kırca, kısa görev süresiyle dikkat çekti. AT/AB ilişkilerinde ve Ege sorunlarında müzakereci kimliğiyle öne çıktı.
Daha fazla bilgi →
1995
Erdal İnönü
1995
Fizik profesörü ve SHP kurucusu olan Erdal İnönü, Çiller hükümetinde kısa süre Dışişleri Bakanlığı görevini üstlendi. İsmet İnönü'nün oğludur.
Daha fazla bilgi →
1996
Emre Gönensay
1996
Akademisyen kimliğiyle tanınan Gönensay, Mesut Yılmaz'ın ANAYOL hükümetinde kısa süre Dışişleri Bakanlığı görevini yürüttü.
Daha fazla bilgi →
1996 – 1997
Tansu Çiller
1996 – 1997
Erbakan-Çiller Refah-Yol koalisyonunda Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı sıfatlarını aynı anda taşıdı. Türkiye'nin AB Gümrük Birliği sürecini tamamlayan isim olarak tarihte yerini aldı.
Daha fazla bilgi →
1997 – 2002
İsmail Cem
1997 – 2002
Türk-Yunan ilişkilerinde tarihî bir yumuşama sürecini başlatan "sismik diplomasi"nin öncüsüdür. Helsinki Zirvesi'nde (1999) Türkiye'nin AB adaylığının tescilini sağladı.
Daha fazla bilgi →
2002
Şükrü Sina Gürel
2002
Ecevit hükümetinin son döneminde Dışişleri Bakanlığı görevini yürüttü. Ege ve Kıbrıs müzakerelerinde Türkiye'nin tutumunu savundu.
Daha fazla bilgi →
2003
Yaşar Yakış
2003
AK Parti'nin iktidara geldiği ilk hükümetin Dışişleri Bakanı. AB üyelik süreci ve Kıbrıs müzakerelerinin yoğunlaştığı bu dönemde kritik kararlar aldı.
Daha fazla bilgi →
2003 – 2007
Abdullah Gül
2003 – 2007
AB üyelik müzakerelerinin 2005'te resmen başladığı dönemi yönetti. Daha sonra Türkiye'nin 11. Cumhurbaşkanı oldu; "proaktif dış politika" anlayışının öncülerindendir.
Daha fazla bilgi →
2007 – 2009
Ali Babacan
2007 – 2009
Ekonomi alanındaki uzmanlığını dış politikaya taşıyan Babacan, AB müzakerelerini ve bölgesel ekonomik işbirliği girişimlerini eş zamanlı yürüttü.
Daha fazla bilgi →
2009 – 2014
Ahmet Davutoğlu
2009 – 2014
"Stratejik Derinlik" doktrininin mimarı. "Komşularla sıfır sorun" politikasıyla Türkiye'yi bölgesel bir güç olarak konumlandırmaya çalıştı; daha sonra Başbakanlık görevine getirildi.
Daha fazla bilgi →
2014 – 2023
Mevlüt Çavuşoğlu
2014 – 2023
En uzun süre görev yapan Dışişleri Bakanlarından biri. Suriye krizi, Ukrayna savaşı, tahıl koridoru arabuluculuğu ve NATO-Türkiye ilişkileri bu dönemin belirleyici başlıklarıdır.
Daha fazla bilgi →
2015
Feridun Sinirlioğlu
2015
Kariyer diplomatı kimliğiyle yürütme organında görev yapan ender isimlerden biri. Seçimler arası geçiş hükümetinde kısa süre Dışişleri Bakanlığı görevini üstlendi.
Daha fazla bilgi →
2023 – günümüz
Hakan Fidan
2023 – günümüz
Uzun yıllar MİT Müsteşarlığı görevini yürüttükten sonra Dışişleri Bakanlığı'na atandı. Türkiye'nin küresel ve bölgesel denge politikasını güvenlik perspektifiyle yönetiyor.
Daha fazla bilgi →
Tarihî Zirveler
Türk dış politikasını şekillendiren uluslararası konferanslar, zirveler ve kritik müzakereler · 1923 – günümüz
1923
Lozan Konferansı
1922 – 1923
Lozan, İsviçre · Türkiye Cumhuriyeti'nin uluslararası tanınmasını sağlayan antlaşma. İsmet İnönü liderliğindeki Türk heyeti; sınırları, azınlık haklarını, kapitülasyonların kaldırılmasını ve nüfus mübadelesini müzakere etti. Modern Türk diplomasisinin kurucu belgesidir.
Daha fazla bilgi →
1936
Montrö Konferansı
1936
Montreux, İsviçre · Türkiye'nin Boğazlar (İstanbul ve Çanakkale) üzerindeki egemenliğini yeniden tesis eden konferans. Lozan'da silahsızlandırılan Boğazlar bölgesi, Montrö Sözleşmesi ile Türk denetimine bırakıldı; geçiş rejimine ilişkin kurallar bugün de yürürlüktedir.
Daha fazla bilgi →
1943
Adana Görüşmesi
1943
Adana, Türkiye · Churchill'in özel treninde gerçekleşen İngiliz-Türk zirvesi. Churchill, Türkiye'yi İkinci Dünya Savaşı'nda Müttefik saflarına çekmeye çalıştı. İnönü denge politikasını korudu; Türkiye'nin tarafsızlığını sürdürmesi açısından kritik bir sınav oldu.
Daha fazla bilgi →
1943
Kahire Konferansı
1943
Kahire, Mısır · İnönü, Churchill ve Roosevelt ile bir araya geldiği bu konferansta Müttefikler yoğun baskıyla Türkiye'den savaşa girmesini talep etti. Türkiye üçlü baskıya direnerek tarafsızlığını korudu; bu karar, savaş sonrası dönemdeki diplomatik marjı belirleyecekti.
Daha fazla bilgi →
1945
San Francisco Konferansı
1945
San Francisco, ABD · Birleşmiş Milletler'in kuruluş konferansı. Türkiye, BM Şartı'nı imzalayan kurucu üyeler arasında yer aldı. Savaşa girmiş olmak BM üyeliğinin ön koşuluydu; Türkiye Mart 1945'te Almanya ve Japonya'ya savaş ilan ederek bu eşiği geçmişti.
Daha fazla bilgi →
1952
NATO'ya Katılım
1952
Lizbon, Portekiz · Türkiye ve Yunanistan'ın NATO'ya resmen katıldığı zirve. Kore Savaşı'nda Müttefik kuvvetlerin yanında savaşan Türk birliklerinin sergilediği performans bu kararı hızlandırdı. Türkiye'nin Batı ittifakına tam entegrasyonunun simgesidir.
Daha fazla bilgi →
1959
Zürih ve Londra Anlaşmaları
1959
Zürih ve Londra · Türkiye, Yunanistan, İngiltere ile Kıbrıslı Rum ve Türk liderler arasında imzalanan ikili anlaşmalar. Kıbrıs'ın bağımsız cumhuriyet olarak kurulmasını, Türkiye'nin garantör güç statüsünü ve ilerleyen on yıllara yayılacak Kıbrıs anlaşmazlığının çerçevesini belirledi.
Daha fazla bilgi →
1974
Cenevre Konferansı — Kıbrıs
1974
Cenevre, İsviçre · Kıbrıs Barış Harekâtı'nın ardından toplanan iki turlu konferans. Türkiye, Yunanistan ve İngiltere kalıcı bir çözüm için masaya oturdu; ancak müzakereler çöküntüye uğradı. İkinci Türk harekâtı Ağustos 1974'te başladı ve adanın fiilî bölünmüşlüğü yerleşik hale geldi.
Daha fazla bilgi →
1975
AGİT Helsinki Nihai Senedi
1975
Helsinki, Finlandiya · Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı'nın (AGİK) sonuç belgesi. Türkiye'nin de imzaladığı Nihai Senet; sınırların dokunulmazlığı, devletlerin egemenlik eşitliği ve insan haklarına saygı ilkelerini uluslararası güvenlik mimarisinin temel taşları olarak tescil etti.
Daha fazla bilgi →
1988
Davos Görüşmesi
1988
Davos, İsviçre · Başbakan Özal ile Yunan mevkidaşı Papandreou'nun Dünya Ekonomik Forumu kenarında gerçekleştirdiği kritik temas. İki ülkenin askeri gerginliği azaltmaya yönelik olarak rutin görüşmeler başlatmasını öngören "Davos Ruhu" bu buluşmadan doğdu.
Daha fazla bilgi →
1990
AGİT Paris Zirvesi
1990
Paris, Fransa · "Yeni Avrupa için Paris Şartı"nın imzalandığı zirve. Soğuk Savaş'ın resmen sona erdiğini ilan eden bu belge; demokratik değerler, hukukun üstünlüğü ve insan haklarını Avrupa güvenlik mimarisinin merkezine yerleştirdi. Türkiye'nin yeni dönemdeki Batı uyumunun teyididir.
Daha fazla bilgi →
1999
Helsinki AB Zirvesi
1999
Helsinki, Finlandiya · Avrupa Birliği Konseyi'nin Türkiye'yi resmen aday ülke olarak tanıdığı tarihi zirve. 1997 Lüksemburg Zirvesi'ndeki dışlanmanın ardından gelen bu karar, Türkiye'nin AB üyelik sürecinde dönüm noktasıdır. Dışişleri Bakanı İsmail Cem'in aktif diplomasisi belirleyici rol oynadı.
Daha fazla bilgi →
2004
İstanbul NATO Zirvesi
2004
İstanbul, Türkiye · Türkiye'nin ev sahipliği yaptığı bu NATO zirvesinde Bulgaristan, Romanya ve üç Baltık ülkesi ittifaka dahil oldu. Afganistan misyonunun kapsamı genişletildi; Türkiye, stratejik bir köprü ülke olarak Batı ittifakındaki rolünü pekiştirdi.
Daha fazla bilgi →
2008
Türkiye–Ermenistan Futbol Diplomasisi
2008 – 2009
Erivan ve Bursa · Cumhurbaşkanı Gül'ün Ermenistan'ı ziyareti, Türk devlet başkanlığı tarihinde ilk kez gerçekleşti. Bir FIFA eleme maçının vesilesiyle başlayan bu "futbol diplomasisi," 2009 Zürih Protokollerine zemin hazırladı; ancak protokoller Ermeni parlamentosu tarafından onaylanmadı.
Daha fazla bilgi →
2015
G20 Antalya Zirvesi
2015
Antalya, Türkiye · Türkiye'nin dönem başkanlığında toplanan G20 zirvesi, Paris saldırılarının hemen ardına denk geldi. Terörle mücadele, Suriyeli mülteci krizi ve iklim değişikliği gündemin merkezindeydi. Türkiye küresel ekonomik yönetişim platformundaki ağırlığını tescil ettirdi.
Daha fazla bilgi →
2022
Madrid NATO Zirvesi — Üçlü Mutabakat
2022
Madrid, İspanya · Türkiye, İsveç ve Finlandiya arasında imzalanan Üçlü Mutabakat'la Türkiye'nin iki ülkenin NATO üyeliğine yönelik itirazları geçici olarak askıya alındı. Terörle mücadele ve silah ihracatı konularındaki taahhütler, Türkiye'nin tarihsel bir diplomatik koz kullanımının somut göstergesidir.
Daha fazla bilgi →
2022
Tahıl Koridoru Anlaşması
2022
İstanbul, Türkiye · BM gözetiminde Türkiye'nin arabuluculuğuyla Rusya ve Ukrayna arasında imzalanan deniz insani koridoru anlaşması. Ukrayna'nın Karadeniz limanlarından tahıl ihracatının yeniden başlamasını sağladı; küresel gıda krizinin hafifletilmesinde belirleyici rol oynadı. Türk diplomasisinin Rusya-Ukrayna savaşındaki en somut başarısıdır.
Daha fazla bilgi →
Kritik Dönemler
Türkiye'nin dış politikasını derinden etkileyen kırılma noktaları ve dönüşüm süreçleri · 1919 – günümüz
1919
Kurtuluş Savaşı Dönemi
1919 – 1923
Mondros Mütarekesi'nin ardından başlayan işgal sürecine karşı Anadolu'da yükselen millî direniş hareketi. Mustafa Kemal önderliğinde yürütülen siyasi ve askeri mücadele, Ankara merkezli yeni bir dış politika çizgisi oluşturdu; Misak-ı Millî sınırları uluslararası alanda kabul ettirilerek Lozan Antlaşması'yla taçlandırıldı.
Daha fazla bilgi →
1939
İkinci Dünya Savaşı: Denge ve Tarafsızlık
1939 – 1945
Türkiye, her iki tarafla ikili antlaşmalar imzalayarak savaşın dışında kalmayı başardı. İnönü hükümetinin uyguladığı aktif tarafsızlık politikası, hem Mihver hem de Müttefik baskılarını dengeleyerek ülkeyi büyük yıkımdan korudu. Bu dönem, Türk dış politikasının "denge diplomasisi" geleneğinin zirvesini temsil eder.
Daha fazla bilgi →
1945
Batı Bloğuna Entegrasyon
1945 – 1952
Sovyet baskısı ve toprak talepleri karşısında Türkiye, Batı güvenlik sistemiyle kalıcı bağlar kurdu. Truman Doktrini kapsamında ABD yardımı (1947), Marshall Planı'na katılım (1948) ve Kore Savaşı'na asker gönderilmesinin ardından NATO üyeliğine (1952) kabul, bu stratejik yönelimin somut adımlarını oluşturdu.
Daha fazla bilgi →
1955
Kıbrıs Sorunu: İlk Dönem
1955 – 1974
EOKA'nın enosis hareketinin tetiklediği toplumlar arası şiddet, Türkiye'nin garantör güç sıfatıyla adaya müdahale hakkını gündeme taşıdı. Zürih ve Londra Antlaşmaları (1959–1960) ile kurulan kırılgan Kıbrıs Cumhuriyeti, 1963–64 krizleri ve 1974 öncesi istikrarsızlık ortamıyla çöküşe sürüklendi.
Daha fazla bilgi →
1974
1974 Harekâtı ve Uluslararası Yalnızlaşma
1974 – 1980
Yunan cuntasının darbesine tepki olarak gerçekleştirilen Kıbrıs Barış Harekâtı, uluslararası arenada Türkiye'yi yoğun baskıyla karşı karşıya bıraktı. ABD'nin uyguladığı silah ambargosu (1974–1975) ilişkileri ciddi biçimde sarstı; Türkiye ittifaklar içinde özerk bir çizgi arayışına yöneldi.
Daha fazla bilgi →
1980
12 Eylül Dönemi ve Dış Politika
1980 – 1983
Askeri yönetim, iç istikrarsızlık gerekçesiyle Batı'nın zımni desteğiyle iktidara el koydu. Soğuk Savaş konjonktüründe NATO ilişkileri korunurken sivil hükümetler döneminde açılan çok boyutlu açılımlar geçici olarak rafa kalktı. Bu dönem, güvenlik eksenli dış politika anlayışının yeniden öne çıkışını simgeler.
Daha fazla bilgi →
1989
Soğuk Savaş Sonrası: Yeni Dünya Düzeni ve Körfez
1989 – 2002
Berlin Duvarı'nın yıkılması ve SSCB'nin çöküşü, Türkiye'nin jeopolitik değerini yeniden tartışmaya açtı. Körfez Savaşı'ndaki aktif rol, Balkan müdahaleleri ve Orta Asya'daki Türk cumhuriyetleriyle kurulan ilişkiler, çok boyutlu dış politikanın ilk denemelerini oluşturdu. PKK meselesi ve Kürt sorunu dış politikayı giderek daha fazla etkilemeye başladı.
Daha fazla bilgi →
1999
AB Süreci: Yükseliş Yılları
1999 – 2013
Helsinki Zirvesi'nde aday ülke statüsünün kazanılması ve 2001 Ulusal Programı ile AB üyeliği Türkiye'nin temel dış politika hedefi hâline geldi. Katılım müzakereleri (2005) ve kapsamlı demokratikleşme reformları bu sürecin zirvesini oluşturdu; ancak 2006–2007'den itibaren müzakereler fiilen durma noktasına geldi.
Daha fazla bilgi →
2011
Arap Baharı ve Stratejik Yeniden Konumlanma
2011 – 2016
Bölgesel dönüşüm sürecinde Türkiye aktif bir rol üstlendi; Suriye iç savaşı ise bu politikanın en kritik sınavını oluşturdu. Mülteci krizi, IŞİD tehdidi ve Kürt aktörleriyle ilişkiler çatışmalı bir dış politika ortamı yarattı. Komşularla yaşanan gerginlikler "sıfır sorun" vizyonunun çöküşünü simgeledi.
Daha fazla bilgi →
2016
Eksen Tartışmaları ve Çok Vektörlü Politika
2016 – günümüz
15 Temmuz darbe girişiminin ardından ABD-Türkiye ilişkileri derin bir kırılma yaşadı. S-400 alımı, Suriye'de Kürt meselesindeki anlaşmazlıklar ve FETÖ tartışmaları ekseni sarstı. Türkiye; NATO üyeliğini korurken Rusya, Çin ve Körfez ülkeleriyle ilişkilerini derinleştiren, bağımsız bir hat izleyen çok vektörlü bir dış politika anlayışına yöneldi.
Daha fazla bilgi →